باغ نظر

ارائۀ مدلی از کلیت کنش‌‌های طراحان در فرایند طراحی معماری (با هدف اجماع در مدل‌‌های پیشین)

https://doi.org/10.22034/bagh.2024.404676.5409
دوره 21، شماره 135
شهریور 1403
صفحه 11-20
باغ نظر

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

جواد گودینی 1
اسحاق رضازاده 2
صادق کولیوندی 3

1 استادیار گروه معماری، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 استادیار گروه معماری، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

3 مربی گروه معماری، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

چکیده
بیان مسئله: این نوشتار مؤید آن بوده که فرایند طراحی به‌‌مثابۀ یکی از موضوعات مشترک در حوزه‌‌های طراحی‌‌پژوهی، مطالعات طراحی، تفکر طراحی و ... با مدل‌‌های متعددی ازسوی صاحب‌‌نظران تبیین شده و همین امر نیازمند واکاوی نظرات درجهت رسیدن به اجماع است. 
هدف پژوهش: این نوشتار به‌‌دنبال ارائۀ کلیتی از کنش‌‌های طراحان در فرایند طراحی بوده است؛ یعنی به‌‌دنبال آن بوده که طراحان در تبدیل وضعیت فعلی به وضعیت مطلوب چه می‌‌کنند. اما ازآنجاکه، در مدل‌‌های پیشین غالباً، این وجه از فرایند با استفاده از فعالیت‌‌ها یا مراحل طراحی معرفی شده، مقاله پیش‌‌رو نیز در بازشناسی کلیت کنش‌‌های طراحان، از همین اجزاء کمک گرفته است. 
روش پژوهش: این مقاله که ماهیتی مروری دارد، براساس راهبرد استدلال منطقی و برپایه مقایسۀ مدل‌‌های مختلف از فرایند طراحی شکل گرفته است. 
نتیجه‌گیری: نتایج مؤید آن بوده که کلیت کنش‌‌های طراحان را می‌‌توان در مدلی متشکل از مراحل ذهنی (در دو مقطع خودآگاه و ناخودآگاه) و مراحل عینی (‌‌اعم‌‌از برنامه‌‌ریزی، طراحی، ساخت، راه‌‌اندازی، مستندسازی/تحویل) که براساس دو طیف فعالیت‌‌های تحلیلی (ارزیابی، قیاس، تجزیه‌‌وتحلیل، آزمون و ...) و ترکیبی (آفرینش، حدس، تصور، ترکیب، بیان، استقراء، تولید و ...) وضعیت فعلی را به وضعیت مطلوب تبدیل می‌‌کند، تبیین کرد. در این مدل، کلیت کنش‌‌های طراحان، علاوه‌‌بر ویژگی‌‌های اجزای فوق به روابط میان آنها نیز وابسته است. به‌‌عبارت‌‌دیگر، کلیت کنش‌‌های طراحان در فرایند طراحی، چیزی فراتر از تقلیل انجام‌شده در مدل‌‌های پیشین به دو جزء فعالیت‌‌ها و مراحل است.

کلیدواژه‌ها

طراحی‌‌پژوهی
فرایند طراحی
کنش‌‌های طراحان
مراحل
فعالیت‌‌ها

عنوان مقاله English

Developing a Model for the Totality of Designers’ Actions in the Architectural Design Process (Aiming for Consensus on Ex-Models)

نویسندگان English

javad Goudini 1
Eshagh Rezazadeh 2
Sadegh Koulivandi 3
1 1. Assistant Professor, Faculty of Technical and Engineering, Razi University, Kermanshah, Iran.
2 Assistant Professor, Faculty of Art and Architecture, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.
3 Instructor of Architecture Department, Faculty of Technical and Engineering, Razi University, Kermanshah, Iran.
چکیده English

Problem statement: The design process, one of the common topics among design research, design studies, design thinking, etc. has long been explained by experts using various models. Such divergence necessitates the analysis of opinions to reach a consensus.  
Research objective: This study aims to present a totality of designers’ actions in the design process to find what designers do to convert the existing situation into a desirable one. Since this aspect of the process has been mainly introduced based on the activities or design stages in the previous models, the extant study also has adopted these components to recognize the totality of designers’ actions. 
Research Method: This is a review study drawing upon logical reasoning and the comparison of different models of the design process. 
Conclusion: The results imply that the totality of designers’ actions can be explained in a model composed of subjective stages (within two conscious and unconscious levels) and objective stages (including planning, design, construction, documentation/handover), which convert the existing situation to desirable one based on two ranges of analytic (evaluation, comparison, analysis, test, etc.) and synthetic (genesis, conjecture, image, synthesis, expression, production, etc.) activities. In this model, the totality of designers’ actions, not only depends on the specifications of the components mentioned above but also on their relationships. In other words, the totality of designers’ actions in the design process is beyond the reduction done in the previous models that consisted of two components of activities and stages.

کلیدواژه‌ها English

  • Design Research
  • Design Process
  • Actions of Designers
  • Stages
  • Activities
انجمن مدیریت پروژه. (1378). راهنمای پیکرۀ دانش مدیریت پروژه (ترجمۀ سید حسین اصولی، احسان نجابت، علی بیاتی، حسین ناصری و علی افخمی). شرکت ملی صنایع پتروشیمی. http://www.iq-toos.com/wp-content/uploads/2013/10/PMBOK-Fa.pdf
پارسونز، گلن. (1398). فلسفۀ دیزاین (ترجمۀ افشین خاکباز). مشکی. 
پل، ریچارد و الدر، لیندا. (1401). مفهوم‌‌ها و ابزارهای تفکر نقادانه (ترجمۀ مهدی خسروانی). آسیم و فرهنگ نشر نو. 
تابش، یحیی. (1400). تفکر طراحی؛ خلاقیت و نوآوری برای همه. فاطمی.
ترابی، زهره و اسلامی، غلامرضا. (1392). آموزش خلاق. هویت شهر، 7(14)، 37-48.
شریف، حمیدرضا. (1390). تفکر نقاد و ارزیابی ایدۀ طراحی معماری. صفه، 21(53)، 53-64. https://soffeh.sbu.ac.ir/article_100353.html?lang=fa
کراس، نایجل. (1398). روش‌‌های طراحانۀ دانستن (ترجمۀ جواد گودینی). جهاد دانشگاهی.
الکساندر، کریستوفر. (1384). یادداشت‌هایی بر ترکیب فرم (ترجمۀ سعید رزین‌‌مهر). روزنه.
کلاهی، مهدی. (1402). هم‏‌افزایی رویکردهای مهندسی انسان‏‌‌گرایانه، بوم‏‌‌گرایانه، جهان‏‌‌شمول و کل‏‌‌نگر برای بازنگری آموزش مهندسی. آموزش مهندسی ایران، 25(98)، 107-125. https://doi.org/10.22047/ijee.2023.394213.1976
گودینی، جواد؛ وفامهر، محسن و گرجی مهلبانی، یوسف. (1400). فرایند طراحی معماری در مجموعه‌‌های صنعتی. طحان‌‌.
گودینی، جواد؛ وفامهر، محسن؛ گرجی مهلبانی، یوسف و براتی، ناصر. (1395). ارزیابی دانش نظری معماری ایران در زمینۀ مجموعه‌‌های صنعتی؛ به‌‌منظور کشف چالش‌‌ها و ارائۀ راهبردهای توسعه. باغ نظر، 13(41)، 5-18. https://www.bagh-sj.com/article_32930.html?lang=fa
لاوسون، برایان. (1387). طراحان چگونه می‌‌اندیشند؛ ابهام‌‌زدایی از فرایند طراح (ترجمۀ حمید ندیمی). دانشگاه شهید بهشتی.
لنگ، جان. (1381). آفرینش نظریۀ معماری؛ نقش علوم رفتاری در طراحی محیط (ترجمۀ علیرضا عینی‌‌فر). دانشگاه تهران.
ناصرخاکی، حمید و نوریان، پیروز. (1390). بازنمایی الگوی فرایند طراحی. صفه، 1(54)، 55-62.
Archer, B. (1984). Systematic Method for Designers. in Cross, Nigel. In N. Cross (Ed.),  Developments in Design Methodology (pp. 57-82). Wiley. 
Archibald, R. (1976). Managing high technology programs and projects. Wiley. https://books.google.com/books/about/Managing_High_Technology_Programs_and_Pr.html?id=L9asD5E9jCYC
Badiru, A. B. & Osisanya, S. O. (2013). Project Management for the Oil & Gas Industry: A World System Approach. CRC press.  https://books.google.com/books/about/Project_Management_for_the_Oil_and_Gas_I.html?id=ARuNhMSifXsC
Blackler, A., Swann, L., Chamorro-Koc, M., Mohotti, W. A., Balasubramaniam, T. & Nayak, R. (2021). Can we define design? Analyzing twenty years of debate on a large email discussion list. She Ji: The Journal of Design, Economics, and Innovation, 7(1), 41-70. https://doi.org/10.1016/j.sheji.2020.11.004
Blessing, L.T.M. & Chakrabarti, A. (2009). DRM, a Design Research Methodology. Springer. http://.doi.org/10.1007/978-1-84882-587-1
Costanza-Chock, S. (2020). Design Justice: Community-led Practices to Build the Worlds We Need. The MIT Press. http://dx.doi.org/10.7551/mitpress/12255.001.0001
 Cross, N. (1999). Design Research: A Disciplined Conversation. Design Issues, 15(2), 5-10. https://doi.org/10.2307/1511837
Cross, N. (2000). Engineering Design Methods; Strategies for Product Design. Wiley.
Cross, N. (2023). Design thinking: Understanding how designers think and work. Bloomsbury Visual Arts. 
Darke, J. (1984). The primary generator and the design process. In N. Cross (Ed.), Developments in Design Methodology. Wiley.
Doblin, J. (1987). A short, grandiose theory of design. STA Design Journal: Analysis and Intuition, 6-15.
Dubberly, H. (2004). How Do You Design? Dubberly Design Office.
Friedman, K. (2003). Theory construction in design research: criteria: approaches, and methods. Design Studies, 24(6), 507-522. https://doi.org/10.1016/S0142-694X(03)00039-5
Heath, T. (1984). Method in Architecture. Wiley. 
Heath, T. (2010). Learning Architecture/ Teaching Architecture, a guide for the perplexed. Denarius Design Books.
Jones, C. (1984). A Method of Systematic Design. In N. Cross (Ed.), Developments in Design Methodology. Wiley.
Kahlke, R. & Eva, K. (2018). Constructing critical thinking in health professional education. Perspective. Med. Educ, 7(3), 156-65. https://doi.org/10.1007/s40037-018-0415-z
Koberg, D. & Bagnall, J. (1974). The All New Universal Traveler: A Soft Systems Guide to Creativity, Problem-Solving and the Process of Reaching Goals. W. Kaufmann
Krauss, R., Myer, J. R., Danieslson S. & Lewis, R. (1970). Design: A Case History. In Moore T. G. (Ed.), Emerging Methods in Environmental Design and Planning. MIT Press.
Lansing-Stoeffler, K. & Daley, N. (2023). Navigating the Spectrum of Conventionality: Toward a New Model of Creative Thinking. Journal of Intelligence, 11(2), 21. https://doi.org/10.3390/jintelligence11020021
Mahmoodi, A. S. (2001). The design process in architecture: a pedagogic approach using interactive thinking [Unpublished Ph.D.’s dissertation]. School of Civil Engineering, Faculty of Engineering, University of Leeds.
Malik, A., Prihatini, S. & Agustina, R. D. (2023). Study on Collaborative Creativity Learning Models and Gender on Students’ Creative Thinking Skills. Journal Penelitian & Pengembangan Pendidikan Fisika, 9(1), 91-102. https://doi.org/10.21009/1.09109
 March, L. (1984). The Logic of Design. In N. Cross (Ed.), Developments in Design Methodology. Wiley.
Maver, T. (1970). Appraisal in the Building Design Process. In G. T. Moore (Ed.),  Emerging Methods in Environmental Design and Planning. MIT Press.
Morris, P. (1983). Managing Project Interfaces: Key Points for Project Success. In D. Cleland & W. King (Eds.), Project Management Handbook. Wiley. http://.doi.org/10.1002/9780470172353.ch2
Pena, W. & Parshall, S. (1969). Problem Seeking: An Architectural Programming Primer. John Wiley & Sons Inc. https://books.google.com/books/about/Problem_Seeking.html?id=IPaGYL0twE8C
PMI: Project Management Institute (2004). A Guide to the Project Management Body of Knowledge (3rd Ed.). Project Management Institute.
Reymen, I. M. M. J., Hammer, D. K., Kroes, P. A., van Aken, J. E., Dorst, C. H., Bax, M. F. T. & Basten, T. (2006). A domain-independent descriptive design model and its application to structured reflection on design processes. Research in Engineering Design, 16(4), 147-173. https://doi.org/10.1007/s00163-006-0011-9
Rezaei, M. (2020). Reviewing Design Process Theories: Discourses in Architecture, Urban Design and Planning Theories. Springer. https://books.google.com/books?id=CWgKEAAAQBAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false
Rittel, H. W. J. & Webber, M. M. (1973). Dilemmas in a General Theory of Planning. Policy Sciences, 4, 155-169. https://doi.org/10.1007/BF01405730
Rowe, P. (1991). Design Thinking. MIT Press. https://books.google.com/books/about/Design_Thinking.html?id=ZjZ3mflzJtUC
Săvoiu, G., Čudanov, M. & Tornjanski, V. (2023). Does The Holistic Approach Constitute A Realistic and Possible Option for A Future of Profound Human Knowledge and for A Modern Scientific Research? Econophysics, Sociophysics & Other Multidisciplinary Sciences Journal (ESMSJ), 12(1), 3-10.
Schon, D.A. (1983). The reflexive practitioner: How professionals think in action. Basic Books.
Smith, N. (2002). Engineering Project Management. Wiley-Blackwell. https://books.google.com/books/about/Engineering_Project_Management.html?id=5BGsDwAAQBAJ
Stuckenbruck, L. C. (1981). The Implementation of Project Management. Addison-Wesley.
Treffinger, D. J. & Isaksen, S. G. (2013). Teaching and applying creative problem solving: implications for at-risk students. International Journal for Talent Development and Creativity, 1(1), 87-97.
Watts, R. (1966). The Elements of Design. In S. A. Gregory (Ed.), The Design Method (pp. 85-95). Springer.
Webster, F. M. & Knutson, J. (2011). What Project Management Is? Project Management Concepts & Methodologies. In P. C. Dinsmore & J. Cabanis-Brewin (Eds.), The AMA Handbook of Project Management. Amacom.
Westland, J. (2006). The Project Management Lifecycle. Kogan page. https://books.google.com/books?id=4ph42sGN9vwC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false
Wideman, M. (2003). Modeling Project Management. Retrieved Decumber 5, 2016, from http://www.maxwideman.com/papers/pm-models/intro.htm
Wideman, M. (2004). A Management Framework for Project, Program & Portfolio Integration. Victoria: Trafford. https://books.google.com/books/about/A_Management_Framework.html?id=xpzpOUGpk9EC

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما