باغ نظر

تحلیل گفتمان متون منضم به طرح‌‌های برگزیدۀ جایزۀ معمار(پروژه‌‌های مسکونی-آپارتمانی 1380-1397) براساس مدل ساختار مسائل طراحی لاوسون

https://doi.org/10.22034/bagh.2024.427752.5502
دوره 21، شماره 137
آبان 1403
صفحه 13-22
باغ نظر

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

جواد گودینی 1
نگین کرمی مقدم 2

1 استادیار گروه معماری، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

2 کارشناس ارشد معماری، دانشکدۀ فنی و مهندسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.

چکیده
بیان مسئله: این نوشتار مؤید آن بوده که متون کلامی (به همراه تصاویر و ترسیم‌‌ها) در معرفی محصولات طراحی ازجمله در معرفی کارهای برگزیدۀ مسابقات معماری به خدمت گرفته می‌‌شوند. این متون کلامی در ذهن مخاطبین تصوری توأمان از مسئله و راه‌‌حل طراحی ایجاد می‌‌کنند. لذا، پژوهش پیشِ‌‌رو به‌‌دنبال پاسخ‌‌دادن به این سؤال است که متون منضم به کارهای برگزیدۀ مسابقات طراحی معماری نظیر جایزۀ معمار، چه ذهنیت یا گفتمانی از ساختار مسئله (و طبیعتاً راه‌‌حل آن) برای مخاطبین خود ایجاد می‌‌کنند؟
هدف پژوهش: این پژوهش به‌‌دنبال تحلیل گفتمان متون منضم به طرح‌‌های برگزیدۀ جایزۀ معمار براساس مدل پیشنهادی لاوسون درخصوص ساختار مسائل طراحی است.
روش پژوهش: این پژوهش از تحلیل محتوای (کمّی و کیفی) برای ارزیابی متون معرفی طرح‌‌های مسکونی-آپارتمانی برگزیدۀ جایزۀ معمار طی سال‌‌های 1380 تا 1397 استفاده کرده است. برای این منظور، متون معرفی‌‌کنندۀ 25 پروژۀ برگزیده در ردۀ مذکور کدگذاری و تحلیل شد. 
نتیجه‌گیری: یافته‌‌های پژوهش مؤید آن است که متون پروژه‌‌های مذکور از یک‌‌سو به برجسته‌‌نمودن طراح، محدودیت‌‌های درونی و کارکردهای شکلی و ازسوی‌‌دیگر، به‌‌حاشیه‌‌راندن سایر مؤلفه‌‌های مسئله می‌‌پردازد. به‌‌کلام‌‌دیگر، گفتمان متون پروژه‌‌های مذکور بر نگاه تک‌‌عاملی، فردی و فرمی به مقولۀ طراحی مسکن و سکونت تأکید دارد و از نگاه مشارکتی، مجموعه‌‌ای و بنیادی فاصله می‌‌گیرد. در نگاه دیگر می‌‌توان گفت این گفتمان بر آزادی عمل طراح تأکید دارد.

کلیدواژه‌ها

تحلیل گفتمان
ساختار مسائل طراحی
جایزۀ معمار
طرح‌‌های برگزیدۀ مسکونی- آپارتمانی

عنوان مقاله English

Discourse Analysis of Texts Used for Selected Projects of the Memar Award (Residential-Apartment Projects 2001-2018) Based on Lawson’s Design Problem Structure Model

نویسندگان English

Javad Goudini 1
Negin Karami Moghadam 2
1 Assistant Professor, Faculty of Technical and Engineering, Razi University, Kermanshah, Iran.
2 Master of Architecture, Faculty of Technical and Engineering, Razi University, Kermanshah, Iran.
چکیده English

Problem statement: This study asserts that verbal texts (along with images and drawings) are used to introduce design products, including the introduction of award-winning works in architectural competitions. These verbal texts create a simultaneous perception of the problem and the design solution in the minds of the audience. Therefore, this study seeks to answer the question of what mindset or discourse the texts attached to the award-winning projects of architectural design competitions, such as the Memar Award, create regarding the structure of the problem (and naturally its solution).
Research objective: This study aims to analyze the discourse of texts attached to the selected projects of the Memar Award based on Lawson’s proposed model regarding the structure of design problems.
Research method: This study utilized both quantitative and qualitative content analysis to evaluate the texts introducing the residential apartment projects selected for the Memar Award from 2001 to 2018. For this purpose, the texts introducing 25 selected projects in this category were coded and analyzed.
Conclusion: The study findings indicate that the texts of these projects emphasize highlighting the designer, internal constraints, and formal functions while marginalizing other components of the problem. In other words, the discourse of the texts of these projects emphasizes a singular, individual, and formal perspective on the issue of housing design, distancing itself from a participatory, collective, and radical view. Alternatively, it can be said that this discourse emphasizes the designer’s freedom of action.

کلیدواژه‌ها English

  • Discourse analysis
  • Design problem structure
  • Memar Award
  • Selected residential-apartment projects
بنتلی، ای ین؛ الکک، آلن؛ مورین، پال؛ گلین، سومک و اسمیت، گراهام. (1389). محیط‌‌های پاسخده (ترجمۀ مصطفی بهزادفر). انتشارات دانشگاه علم و صنعت ایران.  (اثر اصلی منتشرۀ 1985)
بوکانن، ریچارد. (1400). علم ابداعی و تحقیق بلاغی به‌‌مثابه دو راهبرد دنبال‌‌شده در طراحی‌‌پژوهی. در رالف میشل (ویراستار)، طراحی‌‌پژوهی؛ شش گفتار پیرامون نسبت طراحی با پژوهش (ترجمۀ جواد گودینی و رضا سامه). انتشارات طحان‌‌گستر.
جهانبخش، بهاره و پورمحمدی، مرتضی. (1397). بررسی تأثیر تکنولوژی در دسترس بر نحوۀ تفکر طراحان محصول مبتدی و حرفه‌ای با استفاده از روش لینکوگرافی. هنرهای زیبا: هنرهای تجسمی، 23(2)، 111-118. https://doi.org/10.22059/JFAVA.2018.66702
سیفی، کیومرث؛ طلیسچی، غلامرضا و دژدار، امید. (1399). تبیین ارزش‌های خبرگان جامعۀ طراحی معماری ایران. باغ نظر، 17(93)، 23-34. https://doi.org/10.22034/BAGH.2020.221468.4474
صادقی، علیرضا، و کرمی، اسلام. (1401). ارزیابی بناهای فاخر بعد از انقلاب اسلامی براساس شاخصه‌های معماری بیوفیلی، بیومیمیکری و بیومورفیک؛ موردپژوهی: برندگان ادوار جایزۀ معمار. بوطیقای معماری، 2(7ویژه نامه)، 29-51. 
عبادی، هادی؛ گودینی، جواد و محمدزاده گودینی، یحیی. (1401). نقش معماری در سلطۀ گفتمان شهری بر روستایی در ادبیات منظوم ایران. باغ نظر، 19(114)، 17-26. https://doi.org/10.22034/BAGH.2022.237600.4595
عشرتی، پرستو. (1391). ارزیابی نسبت «آگاهی» از الگوی باغ ایرانی و «تمایل» به استفاده از آن در طراحی منظر مقایسۀ دو گروه دانشجویان معماری منظر و طراحان حرفه ای. نامۀ معماری و شهرسازی، 5(9)، 163-182. 
علی عسگری، ویدا؛ طهماسبی، فرهاد و زیرک، ساره. (1402). تحلیل سبک‌شناختی حکایتی از تذکرةالاولیا عطار نیشابوری با رویکرد تحلیل گفتمان انتقادی. تفسیر و تحلیل متون زبان و ادبیات فارسی (دهخدا)، 15(57)، 386-407. https://doi.org/10.30495/DK.2022.1963679.2561
گودینی، جواد و فتحی، سهیل. (1398). ارزیابی نحوۀ ساختاردهی به مسائل طراحی در طرح‌‌های برگزیدۀ مسابقات معماری ایران (نمونه موردی: طرح‌‌های برگزیدۀ جایزۀ معمار سال 1391). معماری‌‌شناسی، 2(13)، 126-133.
مشرقی، گلناز و انصاری، حمیدرضا. (1402). هستی‌شناسی قید در فرایند طراحی. صفه، 33(1)، 9-24. https://doi.org/10.52547/SOFEH.33.1.9
مهردوست، الهام؛ امین‌‌پور، احمد و ندیمی، حمید. (1398). طراحی معماری به کمک پیشینه‌ها؛ مطالعۀ شیوه‌های بهره‌گیری معماران حرفه‌ای ایران از پیشینه‌های طراحی (علمی پژوهشی). مطالعات معماری ایران، 8(16) ، 61-80. https://doi.org/10.22052/1.16.61
نورایی، سمیه؛ فرکیش، هیرو؛ میرزا کوچک خوشنویس، احمد؛ تاجی، محمد و مرادی نسب، حسین. (1402). ارزیابی انتقادی شاخصه های امر نمایشی در بناهای هنری- معماری و معماری عامه (۱۳۸۷-۱۳۹۷). مطالعات محیطی هفت حصار، 11(44)، 97-112. http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-1929-fa.html
Andersson, J. E., Bloxham Zettersten, G. & Rönn, M. (2013). Architectural Competitions–Histories and Practice. Hamburgsund: KTH Royal Institute of Technology.
Catalano, T., & Waugh, L. R. (2020). Introduction to Critical Discourse Analysis (CDA), Critical Discourse Studies (CDS), and Beyond. In Perspectives in Pragmatics, Philosophy and Psychology (pp. 1-12). (Perspectives in Pragmatics, Philosophy and Psychology; Vol. 26). Springer Science and Business Media Deutschland GmbH. https://doi.org/10.1007/978-3-030-49379-0_1
Cross, N. (2023). Design thinking: Understanding how designers think and work. Bloomsbury Publishing.
Dreyfus, S. (2004). The Five-Stage Model of Adult Skill Acquisition. Bulletin of Science, Technology & Society, 24(3), 177-181. https://doi.org/10.1177/0270467604264992
Gero, J. S., Kannengiesser, U., & Crilly, N. (2022). Abstracting and formalising the design co-evolution model. Design Science, 8, e14. https://doi.org/10.1017/dsj.2022.10
Johnstone, B., & Andrus, J. (2024). Discourse analysis. John Wiley & Sons.
Kiss, H. (2023). Identifying Dance Costume Design Constraints [Bachelor’s thesis, Alto University School of Arts, Design and Architecture], Altodoc. https://aaltodoc.aalto.fi/server/api/core/bitstreams/15c5103c-8948-435e-9ae4-35388c847e33/content
Kolodner, J L., & Wills, L M (1996). Powers of Observation in Creative Design. Design Studies, 17(4), 385-416. https://doi.org/10.1016/S0142-694X(96)00021-X
Kultima, A., Alha, K., & Nummenmaa, T. (2016). Design constraints in game design case: survival mode game jam 2016. In Proceedings of the international conference on game jams, hackathons, and game creation events (pp. 22-29).
Lawson, B. (1994). Design in Mind. Butterworth-Heinmann Ltd.
Lawson, B. (2004). What Designers Know. Architectural Press / Elsevier.
Lawson, B. (2005). How designers think. Routledge.
Lönngren, J., & Van Poeck, K. (2021). Wicked problems: A mapping review of the literature. International Journal of Sustainable Development & World Ecology, 28(6), 481-502. https://doi.org/10.1080/13504509.2020.1859415
Meinel, M., Eismann, T. T., Fixson, S. K., & Voigt, K. I. (2023). The weakest link: the importance of problem framing in design thinking. In K. Straker & C. Wrigley (Eds.), Research Handbook on Design Thinking (pp. 232-245). Edward Elgar Publishing. https://doi.org/10.4337/9781802203134.00021
Mose Biskjaer, M., & Halskov, K. (2014). Decisive constraints as a creative resource in interaction design. Digital Creativity, 25(1), 27-61. https://doi.org/10.1080/14626268.2013.855239

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما