باغ نظر

تأملی بر اهداف عمیق پرورش معمار در ایران معاصر، نمونه موردی: آتلیۀ ۳ معماری دانشگاه تهران

https://doi.org/10.22034/bagh.2025.488256.5706
دوره 22، شماره 144
خرداد 1404
صفحه 5-18
باغ نظر

نوع مقاله : مقالۀ پژوهشی

نویسندگان

مهدی بابایی‌زاده 1
عیسی حجت 2

1 دانشجوی دکتری معماری، دانشکدۀ معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 استاد گروه معماری، دانشکدۀ معماری، دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده
بیان مسئله:آموزش معماری در ایرانِ امروز با چالش‌های متعددی روبه‌روست که ریشه در عدم تطابق شیوه‌های آموزشی با تحولات دورۀ پسامدرن دارد. ساختارهای آموزشی موجود همچنان برپایه استانداردسازی‌های دورۀ مدرن استوارند و این مسئله مانع رشد آموزش معماری مطابق با شرایط زمانی و مکانی جدید شده است.
هدف پژوهش: این پژوهش نشان می‌دهد که با هدف بررسی ویژگی‌ها و نیازهای آموزش معماری در دورۀ پسامدرن، به‌دنبال پیشنهاد اهدافی نوین برای پرورش معمار در ایران معاصر است.
روش پژوهش: این پژوهش ترکیبی از رویکرد بازتابی1 و توصیفی - تحلیلی است و داده‌ها از طریق منابع کتابخانه‌ای، مقالات علمی و تجربیات عملی نگارنده در آموزش معماری در آتلیه ۳ معماری دانشگاه تهران طی ۱۲ نیمسال تحصیلی (۱۳۹۶-۱۴۰۲) گردآوری شده‌اند.
نتیجه‌گیری: نشان می‌دهد که آموزش معماری نیازمند تحول از استانداردسازی به سوی رویکردهای متکثر است. این تحول نه از طریق ساختارشکنی بلکه از طریق ساختارزدایی و ترکیب اهداف تخصصی و عمیق محقق می‌شود. این پژوهش در کنار اهداف تخصصی (دانش، بینش و توانش) اهدافی عمیقتر در آموزش (اقتصادی، اجتماعی و مدنی، توسعۀ تفکر، سلامت روان) را پیشنهاد می‌دهد و مسیری ترکیبی را راه‌گشا می‌داند. تغییر نقش مربی از انتقال‌دهنده دانش به تسهیل‌گر فرایند یادگیری، کلید تحول در آموزش معماری دورۀ پسامدرن و دستیابی به اهداف عمیق پرورش معمار است و بدین ترتیب مربی معماری دورۀ پسامدرن می‌تواند الهام‌بخش زندگی حرفه‌ای و شخصی دانشجویان باشد.

کلیدواژه‌ها

اهداف عمیق
آموزش معماری
استانداردسازی
خلاقیت
دورۀ پسامدرن ایران

عنوان مقاله English

A Contemplation on the Profound Objectives of Architectural Education in Contemporary Iran; Case Study: Architecture Studio III at the University of Tehran

نویسندگان English

Mahdi Babaizade 1
Isa Hojat 2
1 Ph.D Candidate, Department of Architecture, Faculty of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 Full Professor, Department of Architecture, Faculty of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

Problem statement: Architectural education in contemporary Iran faces significant challenges due to outdated teaching methods that fail to align with the demands of the postmodern era. Current educational systems remain tied to rigid, standardized approaches from the modern period, limiting their ability to adapt to new sociocultural realities.
Research method: This research investigates the essential characteristics and needs of architectural education in the postmodern context, proposing innovative objectives for nurturing architects in modern Iran. The study combines reflective analysis, descriptive methods, and the author’s firsthand teaching experiences in Atelier 3 at the University of Tehran over 12 semesters (2017–2023), alongside reviews of academic literature and library resources.
Conclusion: Key findings suggest that architectural education must move away from uniform standardization toward flexible, diverse teaching models. This shift requires rethinking -not dismantling- existing structures. Alongside specialized objectives (knowledge, technical skills, and insight), the study advocates for profound objectives in education -economic literacy, social responsibility, cognitive development, and mental health- proposing a blended pathway for progress. Crucially, educators must evolve from being mere knowledge providers to facilitators of collaborative, student-centered learning environments. Such a shift enables postmodern architectural educators to inspire students’ holistic professional and personal development.

کلیدواژه‌ها English

  • Profound Objectives
  • Architectural Education
  • Standardization
  • Creativity
  • Postmodern Iran
اسلامی، سید غلامرضا. (۱۳۹۳). مبانی نظری معماری: عینکمان را خودمان بسازیم. انتشارات علم معمار رویال، پژوهشکدۀ هنر.
باقری، خسرو. (1375). تعلیم و تربیت در منظر پست مدرنیسم. مجله روان‌شناسی و علوم تربیتی، 1-4(0)، 63-82.
حجازی، صبا و شفایی، مینو. (۱۳۹۹). ارزیابی ارتباط آموزش و کار حرفه‌ای در رشته معماری. فصلنامه فناوری آموزش، ۱۵(۲)، ۳۶۵-۳۷۸. https://doi.org/10.22061/tej.2020.6535.2412
حجت، عیسی. (۱۳۸۱). حرفی از جنس زمان: نگاهی نو به شیوه‌های آموزش معماری در ایران. مجله هنرهای زیبا، 12(۱۲)، ۶۱-۷۰.
حجت، عیسی. (۱۳۸۳). آموزش خلاق- تجربه ۱۳۸۱. مجله هنرهای زیبا، 18(۱۸). ۲۵-۳۶.
حجت، عیسی. (۱۳۸۹). مشق معماری. انتشارات دانشگاه تهران.
حجت، عیسی. (۱۳۹۱). سنت و بدعت در آموزش معماری. انتشارات دانشگاه تهران.
رضایی، محمود. (۱۳۹۳). آنالوطیقای طراحی: بازنگری انگاره‌ها و پنداره‌ها در فرایند طراحی فرم و فضای معاصر. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
روحی، پویان. (۱۳۹۸). استودیوی بی‌کاغذ و دانشگاه کلمبیا در دوران مدریت برنارد شومی. انتشارات کسری.
طاقی، زهرا. (۱۳۸۹). نگاهی به آموزش معماری در دوران معاصر. فصلنامه صفه، ۲۰(۲)، ۴۱-۴۸. https://doi.org/20.1001.1.1683870.1374.5.3.7.7
غروی خوانساری، مریم. (۱۴۰۲). بنیادهای آموزش معماری در دانشکدۀ هنرهای زیبا ۱۳۱۹-۱۳۵۹. فکر نو.
فانی، حجت اله. (1383). دلالت‌های تربیتی دیدگاه پست مدرنیستی لیوتار و نقد آن. نوآوری های آموزشی، 3(9)، 66-87. SID. https://sid.ir/paper/75431/fa
محمدی مهر، مژگان. (1391). برنامه درسی پنهان و نقش آن در آموزش عالی. نشریۀ مطالعات آموزشی نما، 2(1)، 1-10.
Abdelalim, M.  Noura, A., Mahmoud, Sh., & Fahmy, M. (2020). The Reflective Impact of Different Teaching Strategies in Teaching Architecture and Interior Design Practical Courses. IOP Conference Series: Materials Science and Engineering, 974(1). 012015. htpps://doi.org/10.1088/1757-899X/974/1/012015.
Colomina, B., Galán, I. G., Kotsioris, E., & Meister, A. M. (2022). Radical pedagogies. MIT Press.
Irwin, J. (2017). Radicalising philosophy of education—The case of Jean-Francois Lyotard. Educational Philosophy and Theory, 50(6–7), 692–701. https://doi.org/10.1080/00131857.2017.1374845
Kolb, D. A. (1984). Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice-Hall.
Lyotard, J. F. (2001). The postmodern condition: a report on knowledge (H. A. Nozhari, Trans.). Gameh No.
Maneshi, M., Tahaei, S. A., & Mirshahzadeh, Sh. (2023). A comparative study of curriculum, spaces and new educational technologies in architectural education system of the top five universities of the world. Technology of Education Journal, 17(4), 919-949. https://doi.org/10.22061/tej.2023.9587.2864
Merriam-Webster. (2024). In one's element. In Merriam-Webster.com dictionary. Retrieved September 19, 2024. from https://www.merriam-webster.com/dictionary
Nadimi, H. (1996). Conceptualizing a Framework for Integrity in Architectural Education with Some References to Iran [Unpublished Doctoral dissertation, University of York].
National Advisory Committee on Creative and Cultural Education. (1999). All Our Futures: Creativity, Culture and Education. Graet Britain: Dept. for Education and Employment.
Partnership for 21st Century Learning. (2019). Framework for 21st century learning. Battelle for Kids. Retrieved from https://www.battelleforkids.org
Robinson, K. (2021|). Creative schools : the grassroots revolution that's transforming education (S. Sh. Mirabutalebi, Trans.). Tarjaman-e Alom Ansani. (Original work published 2015)
Salama, A. (2021). New trends in architectural education : designing the design studio (Sh. Zwarzi, Trans.). Kasra Publications. (Original work published 1995)
Schwartz, K. (2021). I wish my teacher knew : how one question can change everything for our kids (H. Arabnejad, Trans.). Milkan Publications. (Original work published 2016)
Scott, J. (2014). Parsons, Talcott. In A Dictionary of Sociology. Oxford University Press. Retrieved 31 Jan. 2025, from https://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199683581.001.0001/acref-9780199683581-e-1676.
Toffler, A. (1983). ‭‭The third wave (Sh. Khorezami, Trans.). Nashr-e No. (Original work published 1927)‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
Wells, H. G. (1920). The Outline of History, being a plain history of life and mankind. Vol. 2. G. Newnes. Retrieved from:https://www.gutenberg.org/files/45368/45368-h/45368-h.htm#v2-page_061
Wheatley, L. B. (2021). The Impact of Postmodernism on 21st Century Higher Education [Master's thesis]. Hollins University. https://digitalcommons.hollins.edu/malsfe/50

صفحه اصلی

ارسال مقاله

تماس با ما